Concept regeerakkoord vermindert onzekerheid
Amsterdam, 07 oktober 2010
Op 30 september werd het concept-regeerakkoord gepresenteerd. Daarin staan voor totaal 18 miljard euro aan bezuinigingen en lastenverzwaringen voor de komende vier jaar. Hoe pakt het regeerakkoord uit voor de economie, de schatkist en de consument?
Bezuinigen onvermijdelijk
Vanwege de recessie blijven de belastingopbrengsten achter en zijn de werloosheidsuitgaven gestegen. Daardoor geeft de overheid miljarden meer uit dan er binnenkomt. Niets doen aan het tekort is geen optie. De overheid zal haar huishoudboekje in de toekomst toch al moeilijker in balans krijgen vanwege de vergrijzing en de lagere aardgasopbrengsten. Met 18 miljard euro aan maatregelen probeert het concept-regeerakkoord een grote stap te zetten om het huishoudboekje van de overheid weer op orde te brengen. Of dat gaat lukken, hangt af van de uitvoering. Nog niet alle bezuinigingen zijn concreet ingevuld.
Bezuinigingen en economische groei
De kabinetsmaatregelen zullen de economische groei in de komende jaren remmen. Dat is nu eenmaal het effect van lastenverzwaringen en bezuinigingen op korte en middellange termijn. Op lange termijn kunnen bezuinigingen positief uitpakken voor de economie, als ze ook gepaard gaan met hervormingen – denk aan de arbeidsmarkt. Naarmate de economische groei op lange termijn hoger is, kan de overheid de schuld namelijk makkelijker terugbetalen. Zo leveren extra banen bijvoorbeeld meer belastinginkomsten op en scheelt het ook uitgaven aan uitkeringen. Maatregelen die zorgen voor een hogere (structurele) economische groei dragen op die manier bij aan gezondere overheidsfinanciën. Dat maakt in de toekomst minder bezuinigingen nodig. Op het gebied van groeiversterkende maatregelen stelt het concept-regeerakkoord teleur. Arbeidsmarkthervormingen die uiteindelijk fors meer banen zouden scheppen, blijven achterwege.
Einde aan de onduidelijkheid?
De vraag is hoe het concept-regeerakkoord zal uitpakken voor het vertrouwen van consumenten. Het lukt nu eenmaal niet om 18 miljard euro aan maatregelen te treffen zonder consumenten te raken. Zo wordt de zorgtoeslag versoberd en gaan niet-werkenden er in koopkracht op achteruit. De vraag is natuurlijk in hoeverre de pijn in de portemonnee onverwacht is voor consumenten. In ieder geval vermindert het concept-regeerakkoord de onzekerheid. Zo heeft de onduidelijkheid over de hypotheekrenteaftrek sinds april (plannen van ambtelijke werkgroepen) de huizenmarkt parten gespeeld. Naar verwachting zullen consumenten nu weer eerder overgaan tot aanschaf van een huis. In het kielzog daarvan zullen ook bestedingen van consumenten aan bijvoorbeeld keukens en verbouwingen kunnen stijgen.