Print

In het nieuws: Verspilling tegengaan met restjes en gekke groente

In het nieuws: Verspilling tegengaan met restjes en gekke groente

Consumenten kopen liever geen groente die er gek uitziet. We verspillen wereldwijd tussen de 30 en 50 procent van het voedsel, omdat de vorm ons niet aanstaat, omdat we te veel kopen en koken, en omdat we te veel weggooien.

Kromme komkommer

De kromme komkommer, tweebenige wortelen en bobbelige paprika’s. Van alle groente en fruit in Nederland belandt tussen de 5 en 10 procent bij het afval. Niet omdat het niet eetbaar is, maar omdat het er raar uitziet. De Europese Unie heeft 2014 uitgeroepen tot jaar tegen de voedselverspilling. In Nederland buigt een denktank met onder anderen kunstenaar Daan Roosegaarde, trendwatcher Lidewij Edelkoort en de Britse psycholoog Edward de Bono zich over oplossingen om voedselverspilling tegen te gaan.

Restaurant met restjes

Restaurant Instock in Amsterdam heeft van een probleem een kans gemaakt. De kok kookt met restjes. Vier medewerkers van Albert Heijn hebben het restaurant met steun van hun werkgever opgericht. Elke dag gaan ze met een elektrisch busje langs een paar AH-supermarkten in Amsterdam. Daar halen ze groente, fruit, aardappelen en brood op dat niet meer verkocht kan worden, maar nog wel voldoet aan alle eisen van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Het vlees en de vis komen van leveranciers van Albert Heijn. Met de ‘oogst van de dag’ stelt de kok elke dag een nieuw menu samen.

Meetbaar maken

Het restaurant is open op donderdag en in het weekend. “We zitten altijd vol”, zegt mede-initiatiefnemer Freke van Nimwegen. Hoeveel verspilling gaat Instock tegen? “We kunnen het moeilijk allemaal wegen, maar we hebben het meetbaar gemaakt door het aantal bordjes eten dat we serveren. Dat zijn er ruim 10.000 sinds de opening van het restaurant op 21 juni.” Ze verwacht niet dat het concept snel overbodig wordt. “Er is nog een lange weg te gaan. Een ‘no waste’-supermarkt zou fantastisch zijn, maar hoe efficiënt de technologie ook gaat worden, in de komende jaren blijft het vrijwel onmogelijk om aan het eind van de dag exact het aantal aardappelen te verkopen dat ’s ochtends in de winkel ligt.” De omzetderving door verspilling ligt bij supermarkten tussen de 1 en 2 procent, stelt ze.

Besparen

Per jaar gooien we in Nederland per persoon zo’n 47 kilo voedsel onnodig weg. Als dit niet bij het afval zou belanden, zou een gemiddeld gezin jaarlijks ongeveer 350 euro kunnen besparen. Een andere manier van denken over voedsel is nodig, stelt Dirk Mulder, sectormanager food & retail van ING. “We zijn opgegroeid in een tijd waarin we niets te kort komen. Nederland is een van de grootste exporteurs van agrarische producten. Consumenten hebben alles bij de hand; iedereen heeft een supermarkt om de hoek.”

Verbeteren

Er vindt veel verspilling plaats in de keten, stelt Mulder. “Dat begint bij de productie en de logistiek. Maar ook thuis valt veel te verbeteren. We laten dingen tot na de houdbaarheidsdatum liggen en gooien het dan weg. Daarnaast zijn consumenten gewend om in grote hoeveelheden te kopen en te koken. Met wat er overblijft kun je later ook nog wat doen.”

Mooi opgemaakt

Consumenten gaan wel steeds bewuster om met voedsel, meent Van Nimwegen. “Maar het is nog een kleine groep mensen die een voortrekkersrol vervult. De bewustwording begint letterlijk bij ons aan tafel. Gasten hebben het er met elkaar over. Ze zijn vaak verrast door het mooi opgemaakte bord. Ze gingen immers ‘alleen maar’ uit eten om voedsel te redden dat anders zou worden verspild.”

Creatiever met restjes

De volgende stap is dat consumenten anders gaan kijken naar wat ze zelf in de koelkast ‘in stock’ hebben, vertelt Van Nimwegen. “Bijvoorbeeld door creatiever om te gaan met de restjes.” Instock biedt ook workshops aan. “Gisteren hebben we laten we zien hoe je bouillon kunt maken van wat je overhoudt. In andere workshops hebben we uitleg gegeven over hoe je vlees en vis kunt pekelen om het langer houdbaar te maken, of hoe je likeuren bereidt met gerijpt fruit.”

Citaten

Er is nog een lange weg te gaan. Een ‘no waste’-supermarkt zou fantastisch zijn, maar hoe efficiënt de technologie ook gaat worden, in de komende jaren blijft het vrijwel onmogelijk om aan het eind van de dag exact het aantal aardappelen te verkopen dat ’s ochtends in de winkel ligt.

Freke van Nimwegen - mede-initiatiefnemer restaurant Instock

We zijn opgegroeid in een tijd waarin we niets te kort komen. Nederland is een van de grootste exporteurs van agrarische producten. Consumenten hebben alles bij de hand; iedereen heeft een supermarkt om de hoek.

Dirk Mulder - sectormanager food & retail van ING

Deel dit artikel